ทันตกรรมบูรณะ (อุดฟัน)
ทันตกรรมบูรณะ
ทันตกรรมบูรณะ เป็นทันตกรรมเฉพาะทางที่เป็นการป้องกัน การรักษาความผิดปกติของโครงสร้างฟัน การรักษาด้านนี้จะช่วยให้สามารถบูรณะฟันให้กลับมามีรูปร่างที่เหมาะสม และการทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์ ส่งเสริมสุขภาพโดยรวมของช่องปาก การรักษาที่เกี่ยวข้องกับทันตกรรมบูรณะ ได้แก่ การรักษาฟันผุ ฟันที่มีการสร้างตัวผิดปกติทั้งในเรื่องของสี และรูปร่าง รวมไปถึงการปรับปรุงหรือแทนที่วัสดุบูรณะเก่าที่มีความผิดปกติ
1. บริการอุดฟัน
การอุดฟัน เป็นการบูรณะเนื้อฟันที่สูญเสียไป จากสาเหตุต่างๆ เช่น ฟันผุ ฟันแตก ฟันบิ่น ฟันกร่อน เป็นต้น โดยวัสดุที่ใช้ในการอุดฟัน จะเป็นวัสดุสังเคราะห์ ที่เลียนแบบเนื้อฟันธรรมชาติ มีวัตถุประสงค์หลัก เพื่อทำให้ฟันซี่นั้นๆ กลับมามีลักษณะใกล้เคียงกับของเดิมมากที่สุด ทั้งในแง่ของการใช้งาน และความสวยงาม หรือเป็นการบูรณะเพื่อความสวยงาม ในกรณีที่ฟันมีรูปร่าง หรือสีแตกต่างจากปกติ เช่น ฟันขนาดเล็ก ฟัน peg shape ฟันตกกระ การอุดฟันจะมีจุดประสงค์เพื่อเปลี่ยนแปลงรูปร่าง ปรับสี ฟันให้ใกล้เคียงกับฟันข้างเคียง
กรณีที่จำเป็นต้องอุดฟัน
- ฟันผุ : การที่ฟันถูกทำลายด้วยกรดจากการสลายสารอาหารจำพวกแป้งกับน้ำตาล โดยมีการทำลายแร่ธาตุที่เป็นองค์ประกอบหลักของฟันซี่ดังกล่าว จนทำให้เกิดเป็นรูหรือโพรงที่ตัวฟัน ถ้าไม่ได้รับการรักษาจะลุกลาม ขยายใหญ่จนทะลุโพรงประสาทฟัน และสุดท้ายอาจต้องสูญเสียฟันนั้นไป ดังนั้นเมื่อฟันเริ่มผุ ถึงแม้จะยังไม่มีอาการควรมากำจัดรอยผุและอุดปิดไว้ก่อนที่การผุจะลุกลาม
- ฟันแตก : กรณีกัดหรือเคี้ยวโดนของแข็ง จนทำให้เนื้อฟันแตก ควรซ่อมแซ่มฟันซี่ที่แตกโดยการอุดฟัน เนื่องจากหากปล่อยไว้โดยไม่รักษา จุดที่ฟันแตกหักไปจะมีส่วนของชั้นเนื้อฟันเผยขึ้นมาในช่องปาก ส่งผลให้เกิดฟันผุในจุดนั้นได้ง่ายกว่าส่วนของชั้นเคลือบฟัน
- ฟันหักบิ่น เนื่องจากอุบัติเหตุ : กรณีประสบอุบัติเหตุ หรือ มีการหกล้ม จนฟันมีการบิ่นหรือหัก ควรอุดเสริมให้กลับมาเต็มซี่เหมือนเดิม เพื่อความมั่นใจในเรื่องความสวยงาม ป้องกันไม่ให้เกิดการเสียวฟัน รวมถึงป้องกันเชื้อแบคทีเรียแทรกซึมจากเนื้อฟันที่เผยผึ่งเข้าสู่โพรงประสาทฟัน ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดการติดเชื้อในคลองรากฟันได้ในที่สุดอีกด้วย
- ฟันสึก : อาจเกิดจากการแปรงฟันที่รุนแรง ไม่ถูกวิธี รวมถึงใช้ยาสีฟันที่มีผงขัดหยาบ ทำให้ผิวฟันบริเวณคอฟัน เกิดสึกกร่อนไป จำเป็นต้องอุดฟัน หากไม่รักษา จะทำให้เกิดอาการเสียวฟันได้ และมีโอกาสทะลุโพรงประสาทฟันในที่สุด นอกจากนี้ฟันสึกยังอาจเกิดจากการรับประทานอาหารรสเปรี้ยวเป็นประจำ ทำให้ผิวฟันด้านบดเคี้ยวกร่อนเป็นหลุม การอุดฟันจะช่วยรักษาอาการเสียวฟันที่อาจเกิดขึ้น
- ช่องห่างระหว่างฟันหน้า : ในคนไข้บางรายที่ฟันหน้าห่างไม่มาก การอุดฟันเพื่อปิดช่องห่างฟันหน้าสามารถช่วยเพิ่มความสวยงาม และความมั่นใจ เสริมบุคคลิกภาพให้คนไข้ได้ในระยะเวลาอันสั้น
ขั้นตอนการอุดฟัน
- ทันตแพทย์จะทำการตรวจในช่องปาก เพื่อดูขอบเขตของรอยผุ หรือรอยแตก เพื่อพิจารณาหาชนิดของวัสดุอุดฟันที่เหมาะสมในการบูรณะฟัน
- อาจทำการถ่ายภาพรังสี เพื่อประกอบการวินิจฉัย ในกรณีฟันผุขนาดใหญ่ หากพบว่ารอยผุได้ลุกลามไปจนถึงโพรงประสาทฟันแล้ว ฟันซี่ดังกล่าวจะไม่สามารถรักษาได้ด้วยการอุดฟัน แต่จะต้องรักษาด้วยการรักษาคลองรากฟัน หรือถอนฟันแทน
- อาจต้องมีการใส่ยาชาเฉพาะที่ในบางกรณี ถ้าคนไข้มีอาการเสียวฟันขณะกรอกำจัดรอยผุออก
- ทันตแพทย์จะทำการกรอฟัน เพื่อกำจัดรอยผุออกทั้งหมด
- เมื่อทันตแพทย์กำจัดรอยผุออกหมด หากพบว่ารอยผุอยู่ใกล้กับโพรงประสาทฟัน หรือมีโอกาสที่จะเกิดอาการเสียวฟันภายหลังอุด ทันตแพทย์อาจพิจารณาใส่วัสดุรองพื้นลงไปในโพรงฟันก่อน
- จากนั้นจะทำการอุดฟันด้วยวัสดุที่เหมาะสมกับรอยผุนั้นๆ
- หลังอุดทันตแพทย์จะตรวจเช็คการสบฟันให้พอดีกับของเดิม เพื่อป้องกันอาการเสียวฟันหรือปวดฟันหลังอุด และวัสดุอุดแตกหัก
- ทั้งนี้ ระยะเวลาที่ใช้ในการอุดฟันแต่ละซี่ไม่เท่ากัน ขึ้นกับความรุนแรงและตำแหน่งของการผุ
การเตรียมตัวก่อนเข้ารับการอุดฟัน
- นัดหมายเวลาเพื่อเข้ารับคำปรึกษาจากทันตแพทย์
- ทำความสะอาดช่องปากด้วยการแปรงฟันมาให้เรียบร้อย
- หากมีฟันปลอมชนิดถอดได้ หรือมีรีเทนเนอร์ ควรนำมาด้วย เพื่อให้ฟันที่อุดใหม่พอดีกับเครื่องมือเดิม
